Zijn kattenbrokken slecht voor je kat? 7 gezondheidsrisico’s van droogvoer

Grommende katEen kat is een verplichte carnivoor. Hij hoort vlees te eten en daaruit kun je basisregels opstellen: veel dierlijke eiwitten, weinig koolhydraten en vocht in het eten.

 

Droogvoer – kattenbrokjes – voldoen hier in de verste verte niet aan.

 

Om brokjes te maken is zetmeel nodig en dat komt uit een vorm van granen, rijst of soms groenten. Hierdoor bevat het minder eiwitten en meer koolhydraten. Bovendien zijn kattenbrokken droog: per definitie bevat het minder dan 14% vocht.  Bovendien zijn brokjes een zeer bewerkt product. Dat lijkt totaal niet op het natuurlijk prooidier van de kat. Het gevolg is dat het verteringsstelsel van de kat moeite krijgt met zijn eten.

 

De kans op verschillende medische aandoeningen wordt daardoor hoger.

 

Ik schrok hier best wel van. Sommige gezondheidsproblemen die samenhangen met het voeren van alleen maar droge brokjes kunnen zelfs dodelijk zijn.

 

“Maar… Mijn kat doet het prima op brokjes!”

Op internet lees ik vaak het commentaar: “Mijn kat krijgt altijd al brokjes en is al 15 jaar / heel oud. Wat een onzin!”.

 

Zeker als je ziet dat je kat de brokjes lekker oppeuzelt en zijn neus ophaalt voor blikvoer, is de keuze snel gemaakt. “Mijn kat vindt alleen brokjes lekker.”

 

Een kat vindt brokjes te pruimen, omdat het overgoten is met smaak- en geurstoffen, zodat het brokje smaakt en ruikt naar vlees. Maar er is een reden waarom ze niet aan onze groenten in de boodschappentas knabbelen – dat is volgens de kat geen eten.

 

Daarnaast zijn risico’s vaak moeilijk te begrijpen. Zelfs met een risico van 99% is er nog steeds een 1% kans dat er niets gebeurt. Zo kunnen katten op brokjes 21 jaar worden en katten op ander voer vroegtijdig overlijden. Een verhoogd risico betekent een grotere waarschijnlijkheid, niet dat iets per definitie gebeurt. Bovendien gaat het altijd goed met je kat, totdat het niet meer goed gaat.

Bovendien gaat het altijd goed met je kat, totdat het niet meer goed gaat.

 

Ziekten sluipen er meestal stiekem in. Het duurt een lange periode voordat ze zichtbaar wordt. Bovendien kan een kat zijn pijn goed verborgen houden voor ons. Daardoor valt het soms pas te laat op dat er iets mis is.

 

Het feit dat je vandaag de dag doorkomt, wil niet zeggen dat het een goede beslissing is voor morgen. Ook al is dat vaak ontzettend lastig!

 

#1 Constante uitdroging

Drinkende katKatten zijn van nature woestijndieren. Hun dorstreflex is laag en ze kunnen goed tegen dorst. Hun tong (manier van drinken) niet gemaakt om water te drinken, want ze krijgen normaal hun vocht uit hun prooi. Ze drinken daarom niet erg veel.

 

Katten hebben ongeveer 44-66ml water per kilo lichaamsgewicht nodig. Droogvoer bestaat maar uit 5-10% water, terwijl natvoer vaak voor meer dan 70% water bestaat. Zelfs al drinken katten op droogvoer meer dan katten op natvoer, dan krijgt de kat op natvoer nog steeds twee keer zoveel water binnen (1, 2)! Het is gewoon erg moeilijk voor ze om voldoende water bij te drinken om het weinige vocht in de brokjes te compenseren.

 

Daardoor zijn veel katten dus constant uitgedroogd. Dit heeft effect op de algehele gezondheid, maar extra op de blaas, nieren en urinewegen. Geef dus liever natvoer, het beste natvoer heb ik hier voor je verzameld.

 

#2 Blaas en urinewegaandoeningen

Urinewegaandoeningen komen veel voor bij katten, zeker bij katers door hun langere plasbuis. Vaak heeft dat te maken met kleine steentjes (struviet). Dit komt vaker voor bij katten die alleen maar droogvoer eten (3, 4, 5). Daarvoor zijn twee redenen.

 

De urine van de kat is behoorlijk geconcentreerd. Zonder voldoende water, wordt dit nog geconcentreerder. Elke onbalans in mineralen heeft daardoor een grotere kans om samen te klonteren tot kristallen. Als een kat voldoende gehydrateerd is, stroomt er meer water door de urinewegen. Daardoor worden afvalstoffen vaker afgevoerd en wordt de urine meer verdunt. Hierdoor vormen zich minder snel klontjes (6).

 

Naast meer water is het belangrijk dat het voer met name uit vlees bestaat en niet uit granen. Granen maken namelijk de urine minder zuur, waardoor gruis/stenen (verstoppingen) zich makkelijker vormen (7). Tevens zorgt een minder zure omgeving in de blaas dat bacteriën vrijer spel hebben, waardoor de kans op een blaasontsteking ook toeneemt.

 

Meer water en minder planten (granen, groenten) in de voeding verkleint de kans op:

  • Blaasgruis of blaasstenen
  • Verstoppingen in de urinewegen door kristallen (van de nieren tot de plasbuis)
  • Blaasontstekingen of een geïrriteerde blaas
  • Infecties aan de urinewegen

 

Als het echter de andere kant opgaat, kan je kat veel pijn hebben. Eenmaal bij de dierenarts moeten er vaak procedures worden uitgevoerd om je huistijgertje te helpen. Als je te laat bent, kan het leiden tot het scheuren van de blaas. Dit kan leiden tot een zeer pijnlijk dood voor de kat.

 

Wil je meer lezen over urinewegaandoeningen en brokjes?

 

#3 Nierfalen

Door de hoge concentratie aan granen in de kattenbrokjes, moeten de nieren harder werken om deze stoffen af te breken. Ze worden omgezet in ammoniak en uitgescheiden door de nieren, maar de nieren worden onnodig zwaar belast (8). Ook hier heeft het gebrek aan water enorme impact. Kristallen en stenen kunnen overigens ook ontstaan in de nieren. Dit is nog ernstiger dan in de blaas, omdat de nieren zoveel moeilijker te bereiken zijn in een operatie.

 

Dit kan ertoe leiden dat de nieren niet meer goed werken of zelfs er helemaal mee stoppen. Nierfalen is een van de meest voorkomende aandoeningen onder oudere katten (10+) volgens dit Amerikaanse report (PDF).

 

#4 Inflammatoire darm aandoening (Inflammatory Bowel Disease – IBD)

IBD is een verzamelnaam voor aandoeningen waarbij de darmen ontstoken zijn. Diarree, overgeven, gewichtsverlies en lethargie kunnen symptomen zijn die zich voordoen.

 

Hoewel vaak de oorzaak niet goed aangewezen kan worden, wordt aangenomen dat de opbouw van plantaardige en synthetische substanties de darmen zodanig kunnen irriteren dat deze ontstoken raakt. Plantaardige vezels bijvoorbeeld kunnen zorgen voor een onnatuurlijk bacteriegroei in de darmen. Hierdoor kan gas (scheetjes) ontstaan en kunnen de darmen hun werk niet meer goed doen (9).

 

#5 Overgewicht

Dikke katOnderzoek wijst uit dat tegenwoordig bijna 50% van de katten overgewicht hebben (10). Dat is schrikbarend hoog en alarmerend en niet schattig of grappig!

 

Hoe komen katten massaal te dik?

 

Allereerst zijn er tegenwoordig zoveel katten te dik, dat we dit als het nieuwe normaal zijn gaan zien. Op de Body Condition Score gaf in een Engels onderzoek 50% een 4 aan (op een schaal van 5), waarbij slechts 17% hiervan zich bewust was dat dit te dik is.

 

Ten tweede komt dit omdat met name kattenbrokjes op basis van ‘free feeding’ gebeurt: Er is de hele dag eten beschikbaar. En dit eten ruikt lekker! Alsof de hele dag lekkere snoepjes voor je staan: beheersing wordt wel heel moeilijk. Zeker bij een indoor-kat die zich verveeld en minder actief is, kan eten tijdverdrijf worden (niet gezegd dat outdoor katten wel altijd een gezond gewicht hebben!). Overeten is dan makkelijk (10, 11). Calorierestrictie is één van de belangrijkste dingen die je kunt doen voor een lang leven, terwijl deze methode eigenlijk het tegenovergestelde doet.

 

Ten derde zit in droogvoer granen. Dat moet wel, want de zetmeel uit de koolhydraten hierin zorgt ervoor dat het een brokje wordt. Echter kunnen die koolhydraten door de kat niet goed afgebroken worden: zijn carnivore lichaam is ingesteld op de afbraak van eiwit (vlees) en niet op koolhydraten (planten). Om hier toch iets mee te doen, wordt een groot gedeelte omgezet in vet (12).

 

Gevolgen van overgewicht en obesitas

Net als bij mensen, is overgewicht ook bij de kat niet zonder gevaren en medische gevolgen. Er is een verhoogd risico op (13):

  • Zichzelf niet meer goed kunnen verzorgen (wassen)
  • Hart- en vaatziekten
  • Suikerziekte
  • Pijn tijdens het bewegen, overbelasting van gewrichten en artritis
  • Kanker
  • Vertraagde wondheling en huidaandoeningen
  • Oververhitting

In totaal is overgewicht en obesitas gelinkt aan maar liefst 20 ziekten die een lang en gezond leven drastisch in de weg kunnen staan!

 

Omdat de kat zijn vacht niet meer goed kan verzorgen, kunnen ook hiermee problemen ontstaan. Als er een operatie gedaan moet worden, zijn de anesthesierisico’s groter en is de operatie moeilijker door het (buik)vet. Dit Amerikaanse onderzoek (PDF) laat zelfs zien dat je als eigenaar 36% meer geld kwijt bent aan diagnostische procedures als je een kat hebt met overgewicht versus een kat zonder overgewicht.

 

Meer lezen over katten met overgewicht? “Feline Obesity: An epidemic of fat cats

 

#6 Diabetes: Suikerziekte bij katten

In Nederland zijn er ongeveer 20.000 suikerkatten en dit aantal groeit langzaamaan. Bij katten die hun hele leven brokjes hebben gehad komt suikerziekte vaker voor (14).

 

Hoe kan dit?

 

De alvleesklier maakt insuline aan om koolhydraten af te breken. Omdat in brokjes zoveel koolhydraten zitten (30-50%, in een prooidier maar 3-5%), moet de alvleesklier van de kat extreem hard aan het werk om insuline te blijven aanmaken. Het kan wel tot 12 uur duren voordat de glucose en insuline niveaus weer terug naar normaal zijn (15).

Dit put de insuline uit en zorgt ervoor dat cellen minder gevoelig worden voor insuline. Ondertussen vernietigt de hoge bloedsuikerspiegel de bètacellen in de alvleesklier die insuline aanmaken. Op lange termijn kan dit resulteren in diabetes type 2.

 

Tel hierbij op dat brokjes vaak de hele dag blijven staan door ‘free feeding’. De alvleesklier heeft geen schijn van kans om tot rust te komen.

 

En het wordt nog erger als je kat al overgewicht heeft (16). Vetcellen maken namelijk substanties aan waardoor andere cellen resistent worden voor insuline. Daardoor wordt het risico op suikerziekte nog groter.

 

Wist je dat suikerziekte in sommige gevallen terug te draaien is, zodat je kat geen/minder insuline nodig heeft? Dit heet Tight Regulation. Meer over suikerziekte bij katten:

 

#7 Allergieën

Sommige katten zijn of worden ‘spontaan’ allergisch voor hun katteneten. Granen (onder andere soja) en andere plantaardige bestanddelen kunnen ervoor zorgen dat er een overreactie ontstaat op het eten met allerlei symptomen:

  • Diarree
  • Eczeem
  • Jeuk

 

Gedacht wordt dat deze allergieën kunnen ontstaan als reactie op de granen in het katteneten, maar ook de toevoegingen. Denk bijvoorbeeld aan de smaak- en kleurstoffen, gluten uit granen en conserveringsmiddelen (9). Tevens is bekend dat vis, rund en kip de top 3 allergenen zijn voor katten en deze worden veelvuldig gebruikt in commercieel kattenvoer (dus niet alleen in brokjes, maar ook in natvoer).

 

Conclusie: Kattenbrokjes zijn niet goed voor je kat

Dit zijn serieuze aandoeningen waarbij je kat pijn heeft, zijn gezondheid wordt aangetast en zijn leven zelfs verkort. In de onderzoekswereld wijst het er steeds meer op dat voer met dierlijke proteïne, voldoende water en weinig koolhydraten (en andere ‘troep’) – natvoer of nog liever vers voer (KVV, BARF) – het risico op deze aandoeningen verkleint.

 

Natuurlijk zeg ik niet dat deze aandoeningen niet kunnen ontstaan als je kat alleen nog maar natvoer of vers voer krijgt. En kattenbrokjes zijn beter dan een ongebalanceerde rauwe voeding, want dit kan ook tot serieuze problemen leiden. Maar als kunt kiezen, en je wilt niet vers voeren, ga dan voor een goede natvoer. Deze bevat voldoende vocht, veel dierlijke eiwitten en weinig koolhydraten die al een hoop gezondheidsrisico’s kan verkleinen.

 

Het is een kwestie van nu betalen voor goed voer, of later meer betalen dierenarts behandelingen en de emotionele pijn dat het niet goed gaat met je kat. Waarom zou je het dan niet overstappen naar natvoer of vers?

kattenpootje

 

Bronnen

  1. Waltham Dietary Water (Okt. 2011): Scientists discover dietary moisture window that boosts urinary tract health in cats
  2. Dr. Pierson: Feeding Your Cat: Know the Basics of Feline Nutrition
  3. Segev (ea., feb. 2011): Urethral obstruction in cats: predisposing factors, clinical, clinicopathological characteristics and prognosis
  4. Dr. Becker: Maybe NOW More Cat Parents Will Make the Switch from Dry Food
  5. PJ Markwell (ea., feb. 1999): Clinical evaluation of commercially available urinary acidification diets in the management of idiopathic cystitis in cats
  6. Dr. Pierson: Urinary Tract Disease (onder andere Opies Story)
  7. Funaba (ea., feb. 2004): Evaluation of effects of dietary carbohydrate on formation of struvite crystals in urine and macromineral balance in clinically normal cats
  8. Blakkatz Cattery: Natural Diet – The Truth about Dry Cat Food
  9. PETmd: Inflammatory Bowel Disease (IBD) in Cats
  10. Cornell University (College of Vetinary Medicine): Obesity
  11. Pierson (DVM): Feline Obesity – Why are there so many fat cats?
  12. Zoran (DVM, Ph.D.): The Carnivore Connection to Nutrition in Cats
  13. Van Kessel (dierenarts): Dieetprogramma – Overgewicht
  14. De Suikerkat: Diabetes bij de kat
  15. Farrow (ea.): Postprandial glycemia in cats fed a moderate carbohydrate meal persists for a median of 12 hours — female cats have higher peak glucose concentrations
  16. S. Rand (ea., 2004): Canine and Feline Diabetes Mellitus: Nature or Nurture?

 

De gevolgen van droogvoer (algemeen)

Photo Credit: Pixabay (ClickPhoto, MarjaBrouwer, Almi)

Vond je dit artikel interessant?
Meld je dan aan voor meer tips en de nieuwste blogs.
Plus de download "In 4 stappen kattenvoer beoordelen".

*Geen spam!

Wist je dat... Je kunt PurrfectCat ook volgen op Facebook!

4 reacties:

  1. Dank je voor dit overzicht. M’n poes heeft al 2 jaar diarree en geeft veel over, is ook dun geworden. Een held in de dierenwinkel heeft me na lang zoeken rauw vlees dieet aangeraden, en hoewel ze het 98% beef van de dierenwinkel niet aanraakt en koeienhart van de AH wel, zijn nu na een kleine week al haar symptomen gewoon weg. Door jouw artikel kan ik eindelijk thuisbrengen wat het nou was <3

  2. Heel erg bedankt voor het artikel, begrijpelijk en echt nodig, ik geef om het dieet van mijn kat om droog voedsel, nat voedsel en vlees te kopen. Maar elk van deze soorten voer is belangrijk op zijn eigen manier, in het droge is er vezels, die helpen om de wol uit het lichaam van de kat te verwijderen, dus je kunt niet zonder, bovendien droog voedsel laat toe om de tanden te malen en hoektanden. Het dieet voor gesteriliseerde katten in een droge vorm voorkomt obesitas.
    Maar ik mis de kans niet om iets heerlijks (konijn, lam of rundvlees) te kopen en te delen met de kat. Waarschijnlijk alleen dankzij het voeden en zorgen, kan de kat mijn liefde begrijpen.

    • Hoi Harlan,

      Blij dat het artikel begrijpelijk is!

      Ik ben het echter niet met je eens dat droogvoer nodig is voor de tanden. Een kat scheurt namelijk vlees af, en kauwt dat een paar keer, maar slikt relatief grote stukken in een keer door. Brokjes, die relatief heel klein zijn, worden over het algemeen in één keer doorslikt. Áls ze al wat kauwen, valt de brok op de punt van de tand/kies uit elkaar, en is er geen sprake van malen (niet zoals een koe dat doet, of zoals wij dat met onze tanden doen). Als je geïnteresseerd bent, ik heb een uitgebreid artikel geschreven over waarom brokken niet helpen de tanden schoon te houden.

      Ook helpt een dieet voor gesteriliseerde katten obesitas niet per definitie. Hierin zitten minder vetten, omdat die 9kcal per gram bevatten, en worden vervangen door koolhydraten, die maar 4 kcal per gram bevatten. Daardoor is de brok minder caloriedicht, maar als je hiervan te veel geeft, zal je kat alsnog te dik worden. Tevens vullen ze die brokken met vezels, want die zouden je kat een vol gevoel geven, maar diezelfde vezels kunnen leiden tot een opgeblazen gevoel, diarree of verstopping, en voeden bacteriën die kunnen leiden tot gasvorming. Zeker niet ideaal dus. Ook over sterilised voer heb ik een uitgebreider artikel.

      Groetjes,
      Marilyn

      PS disclaimer: Ik heb je link uit je reactie gehaald, aangezien dit reclame is die niet bijdraagt aan je verhaal.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *