Castratieleeftijd besproken: De risico’s rondom de operatie

Poes transportmandEerder heb ik het gehad over de risico’s op lange termijn met betrekking tot castratieleeftijd. In dit artikel ga ik in op eventuele complicaties op korte termijn en dan met name rondom de operatie.

 

Is er bij jonge kittens inderdaad een hoger risico op complicaties of zelfs mortaliteit, of is de ingreep juist minder zwaar en herstellen ze sneller?

 

Narcose

Een eerste punt dat naar voren komt rondom de narcose is de toedieningsvorm. Hierin zijn niet zozeer verschillen gevonden in leeftijd, maar wel in bijwerkingen die voorkomen na toediening of na de operatie. Een dierenarts dient hier dus rekening mee te houden.

 

Wat inslapen betreft zijn er geen verschillen gevonden tussen de leeftijdsgroepen. De uitslaaptijd was bij de jongere katten wel langer, maar dit komt vermoedelijk door de vrij hoge narcosedosering. Mogelijk kan deze worden verlaagd, waardoor de uitslaaptijd ook afneemt.

 

Ook andere bijwerkingen worden evenveel gezien bij zowel vroeg als later gecastreerde kittens. Het enige verschil dat wel wordt gezien is de hoeveelheid kleine pijnsignalen die ze laten zien. Jongere katten lijken meer last te hebben dan oudere, al nemen de pijnsignalen wel sneller af. [1]

 

Operatietechnieken

Er zijn verschillende technieken voor castratie. Bij poezen kan worden gekozen voor klemmetjes, het afbinden met draad of een knoop in het bloedvat zelf. Bij katers kan worden gekozen voor een gesloten of open castratie (het wel of niet mee doorsnijden van het vlies rondom de ballen). De keuze voor een bepaalde techniek kan afhangen van financiële redenen, praktische overwegingen of puur de tijd die een bepaalde techniek bespaart ten opzichte van een andere techniek.

 

Er zijn geen verschillen gevonden in complicaties of effectiviteit. De ingreep gaat bij een jong dier vaak wel sneller. Dit komt vermoedelijk door de flexibiliteit van het weefsel en het beperkte buikvet.

 

Er zijn wel een paar kleine aandachtspunten bij jongere dieren. Zo kan het bij katers lastig zijn om de bal te fixeren, waardoor een andere incisie nodig is en er mogelijk alsnog gehecht moet worden. Vaak wordt bij katers ook gekozen voor een gesloten castratie, zodat het omliggende weefsel de zaadleider beschermt. Deze is bij jonge dieren vaak broos, waardoor de kans op scheuren hoger is. Bij poezen is soms het bloedvat wat kort, waardoor er geen knoop in gelegd kan worden en deze afgebonden moet worden met draad. [1]

Poes medical pet shirt

Soms is een Medical Pet Shirt nodig om overmatig likken aan de buikwond te voorkomen.

Complicaties op korte termijn

Verschillende onderzoeken bevestigen dat castratie op jongere leeftijd geen extra complicaties geeft ten opzichte van castratie op latere leeftijd. Er is zelfs een onderzoek waaruit komt dat de operatie op latere leeftijd meer complicaties met zich meebrengt. (Helaas heb ik geen duidelijkheid over de complicaties die in dit onderzoek zijn onderzocht.)

 

De voornaamste risico’s die naar boven komen zijn virale infecties en luchtwegproblemen, zoals longontsteking. Preventieve maatregelen, zoals een stabiel klimaat in de operatie- en herstelruimte, beperken deze risico’s.

 

Ondanks de lage mortaliteit in zowel vroeg als later gecastreerde kittens, speelt FPLV (kattenziekte) hier wel een belangrijke rol in. Jonge katten lijken hier meer vatbaar voor te zijn dan oudere, maar infectiedruk speelt hierbij ook een belangrijke rol. Tijdig vaccineren lijkt een belangrijke factor te zijn in het beperken van dit risico. [1] [2] [3] [4]

Zie ook: Vaccineren op maat: Titeren met de VacciCheck

 

Eten voor en na de operatie

Omdat bij jonge katten het risico op hypoglykemie (een te lage bloedsuikerspiegel) hoger is, is de tijd dat ze mogen eten tot aan de ingreep veel korter (tot 2 uur van tevoren). Eenmaal wakker mogen ze ook direct weer eten. Dit kan als voordeel worden gezien ten opzichte van een langere periode vasten.

 

Maar het neemt ook een risico met zich mee. Zo mag de uitslaaptijd niet te lang duren en is het belangrijk dat ze wel wíllen eten na de operatie. Naarmate ze ouder worden, neemt dit risico af.

Poes voeren

Kleine beetjes eten aanbieden na de operatie.

Thermoregulatie

Tijdens de operatie is er een verminderde warmteproductie vanuit het kitten en een hoger warmteverlies door onder andere de huid. Kittens zijn dus gevoeliger voor hypothermie (een te lage lichaamstemperatuur) dan oudere katten en dit brengt de nodige risico’s met zich mee.

 

Om de lichaamstemperatuur zoveel mogelijk op peil te houden, kunnen verschillende maatregelen worden getroffen. Externe warmtebronnen, zoals kruiken of lampen en een stabiel klimaat in zowel de operatie- als herstelruimte zijn bevorderlijk, maar ook beperkt scheren en niet desinfecteren met alcohol dragen hier aan bij.

 

Kleine waarschuwing: Katten met een extreem dunne vacht of naaktkatten vereisen extra voorzichtigheid bij het gebruik van directe warmtebronnen, omdat het risico op brandwonden aanwezig is. [5]

 

Speculaties

Helaas is niet alles te onderbouwen met wetenschappelijke onderzoeken, omdat simpelweg niet alles (betrouwbaar) is onderzocht. Dit neemt niet weg dat bepaalde theorieën interessant zijn om over na te denken.

 

Stress

Wat stress betreft is het erg verleidelijk om te denken dat castratie op jongere leeftijd een erg groot voordeel biedt ten opzichte van castratie op latere leeftijd: Het nest is nog bij elkaar, valt samen in slaap en wordt samen weer wakker. In plaats van alleen in een vreemde omgeving wakker te worden, zijn er bekende geuren rondom en kunnen ze steun zoeken bij elkaar.

 

Wanneer de kat alleen zou gaan, is vroeger daarentegen misschien weer minder verstandig, zeker als de kat niet goed is gesocialiseerd en van zichzelf al erg onzeker is. De narcose is vreemd, de geuren zijn vreemd, de ruimtes zijn vreemd. Dit alles kan erg stressvol zijn en mogelijk kunnen ze hier op latere leeftijd net wat beter mee omgaan.

Katten wassen

Samen is fijner dan alleen.

Herstel

Het lijkt alsof jonge kittens sneller herstellen dan oudere en dan met name bij poezen. Dit kan te maken hebben met de kortere operatie, het nog niet volledig ontwikkeld zijn van de geslachtsorganen, het sneller mogen eten na de operatie of überhaupt gewoon het algemene herstelvermogen van jonge dieren.

 

Het zijn voornamelijk persoonlijke ervaringen die deze theorie ondersteunen. Jonge kittens die dezelfde middag alweer spelen en rennen, terwijl de (iets) oudere dieren toch een dag of twee-drie ongemakken laten zien. De sneller afnemende pijnsignalen gevonden in het onderzoek zouden dit ook deels ondersteunen.

 

Teveel ineens

Personen die alles graag volgens de schema’s doen, hebben een moment dat een aantal punten samenvallen. Vaccinatie op negen en twaalf weken (of rond twaalf en zestien weken), ontworming op dertien en zeventien weken en dan ook ergens voor de zestiende week de castratie. Deze factoren gecombineerd lijken een fikse belasting op een kittenlijfje. Ontwormen en vaccineren worden immers ook niet op dezelfde dag gedaan, waarom dan castratie er wel nog bij?

 

Ondanks dat dit erg logisch klinkt, is het erg lastig om dit te onderbouwen. De meeste resultaten komen uit onderzoeken die gebruik maken van gevaccineerde en ontwormde kittens. Eventuele complicaties die hieruit voort zouden komen, zouden dan terug moeten komen in in de resultaten.

 

Conclusie

Wat betreft echte complicaties zijn er maar weinig punten waarop vroegcastratie nadelig is ten opzichte van latere castratie. Jongere kittens laten tijdens de narcose meer pijnsignalen zien, maar herstellen hier sneller van.

 

Er zijn wel een aantal punten van aandacht om rekening mee te houden. Voeding en warmte staan hierbij bovenaan, maar ook bij de ingreep zelf zijn sommige keuzes soms handiger of zelfs noodzakelijk.

 

Persoonlijk vind ik ook deze risico’s geen reden om vroegcastratie niet te overwegen. Het is misschien wel raadzaam om voor een dierenarts te gaan die er ervaring mee heeft of zich er op zijn minst in heeft verdiept en open staat voor nieuwe theorieën.

Kat silhouette

Bronnen

[1] Prepubertal gonadectomy in shelter cats: anaesthesia, surgery and effect of age at time of gonadectomy on health and behaviour. 2014 – Porters N

[2] Perioperative surgical risks and outcomes of early-age gonadectomy in cats and dogs at People for Animals, Inc. 2013 – Croman D, Heeb L, Guillaume J, Dillonaire A

[3] Short-term results and complications of prepubertal gonadectomy in cats and dogs. 1997 – Howe LM [abstract]

[4] Evaluation of postoperative complications following elective surgeries of dogs and cats at private practices using computer records. 1996 – Pollari FL, Bonnett BN

[5] Anesthesia in the pediatric patient. 2011 – Mosley CAE

Vond je dit artikel interessant?
Meld je dan aan voor meer tips en de nieuwste blogs.
Plus de download "In 4 stappen kattenvoer beoordelen".

*Geen spam!

Wist je dat... Je kunt PurrfectCat ook volgen op Facebook!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *