De kat is een verplichte carnivoor: Een kat eet vlees

Grote Kat eet vleesEvolutie vertelt veel over wat werkt voor een dier en wat niet. Over miljoenen jaren worden de beste survival skills geselecteerd en afgestemd op de omgeving.

 

Waarom dit van belang is?

 

Het bepaalt hoe het lichaam is afgestemd. Of dat nu van ons als mens is of van de kat. Het bepaalt de fysiologie en de reactie op de huidige omgeving.

 

Voor het eetpatroon van de kat is dit zeker van belang, vooral in relatie met het huidige commerciële kattenvoedsel. Als verplichte carnivoor gedijt je kat het beste op vlees en niet op droge brokjes.

 

Nieuwsgierig waarom?

 

Huiskatten zijn vleeseters

Vanuit evolutionair standpunt zijn katten vleeseters. Hun hele gestel is gebouwd op het jagen op kleine prooidieren, zoals muizen, ratten, vogels of kleine hagedissen. Deze eten ze met huid en haar op.

 

Ze zijn snel en wendbaar. Ze sluipen dichterbij en maken een snelle beweging om de prooi te pakken. Hun nagels zijn scherp. De snorharen vertellen precies waar de ruggengraat is. Met de puntige tanden bijten ze die efficiënt door voor een quick kill.

Tanden van Kat

De tanden zijn scherp om in vlees te bijten en scheuren, niet vlak om granen te malen (1).

De stofwisseling van de kat

Ook hun innerlijk is afgestemd op vlees. Een volwassen kat heeft 2-3 keer zoveel eiwitten nodig in vergelijking met omnivoor zoals een hond. Het spier- en orgaanvlees heeft alle bouwstoffen (vitamines, mineralen) die ze nodig hebben.

 

Kattenvoer RauwDe maag is zuur genoeg om dit voedsel vloeibaar te maken. Vervolgens gaat het naar de darmen. Deze zijn relatief kort (1:4 ten opzichte van de lengte). Met behulp van de alvleesklier en lever worden vetten en dierlijke eiwitten omgezet naar bruikbare voedingsstoffen en energie (glucose).

 

Koolhydraten komen bijna niet voor in het natuurlijke dieet van de kat en de fysiologie is niet afgestemd op grote hoeveelheden suiker. Het enzym amylase en fructokinese, enzymen die suikers afbreken, zijn maar nauwelijks aanwezig.

Bovendien wordt de glucokinese (de stof die suiker verwerkt) niet opgeschaald als er meer suikers binnenkomen. De darmen zijn te kort om koolhydraten volledig om te zetten naar bouwstoffen (2).

 

In het wild is dat geen probleem. Het enige moment dat ze koolhydraten (zoals granen) binnenkrijgen is de maaginhoud van hun prooi – en dat is dan al behoorlijk verteerd. Als ze meer dan normale hoeveelheid koolhydraten binnenkrijgen, wordt dit maar amper verteerd en resulteert dit alleen in meer poep.

 

Een lage dorstreflex

Evolutionair kunnen katten goed tegen dorst. Waarschijnlijk heb je zelf al gemerkt dat katten niet zulke waterdrinkers zijn.

Toch is water ook voor katten heel belangrijk om te overleven. Ze halen dit maar voor een klein deel uit letterlijk water drinken en het leeuwendeel van het vocht komt uit hun voedsel. Bij prooidieren is dit zo’n 70-80%.

 

Melk

Melk drinken ze alleen als kitten. Eenmaal opgegroeid is melk niet langer een onderdeel van hun natuurlijke dieet. Sterker nog, de meeste katten ontwikkelen naarmate ze ouder worden lactose intolerantie, waardoor melk waar lactose inzit kan leiden tot diarree en spijsverteringsproblemen. Bovendien bevat melk veel lege calorieën voor een kat, waardoor het bijdraagt aan overgewicht.

Kitten drinkt melk

 

Aangepast aan tafelrestjes?

“Katten eten al járen mee met de pot, ze zijn allang gewend aan tafelrestjes” is een veelgehoord argument. Daarom zou vlees niet meer nodig zijn en kunnen ze prima granen eten, zo is de gedachte. Ik denk dat die gedachte niet klopt.

 

Kat steelt worstjesIn Egypte, 3000 v.Ch., werd de kat aanbeden. In de Middeleeuwen was hij ‘de duivel’. Pas vanaf 1800 werd de kat weer opgenomen als gezelschapsdier. Aangezien kattenvoer pas sinds 1950/1960 werd gemaakt, kun je aannemen dat hij mogelijk tafelrestjes kreeg voor 150 jaar (5).

 

Evolutionair gezien is dat een druppel in de oceaan en persoonlijk geloof ik niet dat de biologie van de kat zich in de tijd aangepast heeft op de hoeveelheden granen (en dus koolhydraten) die hij nu krijgt. En als de kat zich hierop niet heeft aangepast, kan ik alleen maar concluderen dat zijn dieet moet bestaan uit vlees en niet uit granen, groenten of suiker.

 

Conclusie

Katten hebben veel dierlijke proteïne nodig, een gematigde hoeveelheid vet en minimale hoeveelheden koolhydraten. Het eten moet bestaan uit ongeveer 70% water, net zoals hun natuurlijke prooidier.

 

In alles is de kat een verplichte vleeseter (obligated carnivore): hun jaaginstinct, manier van bewegen en het verteren van voedsel.

 

Mijn standpunt is dat in het huidige katteneten teveel koolhydraten en plantaardige proteïne zitten. Alhoewel al kattenvoedsel wel lijkt te voorzien in de stoffen om te overleven, is het onvoldoende om te floreren.

 

Verder lezen over Beter Voeren: Kattenvoer voor Beginners

kattenpootje

Bronnen
(1) Dr. Zoran: The carnivore connection in nutrition of cats (aanrader om je te verdiepen!)
(2) Dierenarts Van Kessel: De Verzorging van de Kat – Voeding
(3) CatInfo: Cats need plenty of water with their food
(4) E. Kienzle (Onderzoek): Blood sugar levels and renal sugar excretion after intake of high carbohydrate diets in cats
(5) Is Geschiedenis: Katten door de geschiedenis heen

Photo Credits: Pixabay (Pixel Mixer, Skeeze, The3Cats, Lincoln, Freshita Meluven)

Goed Kattenvoer Klik Hier

11 reacties:

  1. Wat een informatieve site en wat veel tijd moet hier in zitten!
    Ik vraag me al een tijdje af waarom zoveel voer (zowel brokken, natvoer als kvv) vaak uit zoveel rundvlees bestaan. Dit is voor een kat toch juist geen natuurlijk voer? Ooit een kat een koe zien vangen? 🙂
    Toch wordt er, m.n. bij kvv, veel nadruk gelegd op dat het natuurlijk zou zijn. Brokken zijn niet natuurlijk en blikvoer is gekookt. Maar is kvv natuurlijk om te eten voor een kat als er zoveel rundvlees in zit? Ook hoor ik dat vis niet natuurlijk is voor een kat en dat je daarom vis beter kunt vermijden. Maar nogmaals, dit geldt volgens mij in sterkere mate voor rund.
    Wat zijn jouw gedachten hierover?

    • Rundvlees is inderdaad niet erg natuurlijk voor de kat – als prooidier zou het veel en veel te groot zijn. Maar.. voor ons mensen wordt het volop gefokt en het is dus relatief makkelijk te krijgen en goedkoop. Ik denk dat daar de grootste reden zit dat rundvlees zo veelvuldig wordt gebruikt in kattenvoeding. (Hetzelfde geldt voor kip: dit wordt ook met massa gefokt voor de slacht, en is zodoende relatief goedkoop te krijgen. Dit is echter kleiner gevogelte en daardoor passender voor de kat).

      Ik heb denk ik liever rundvlees dan vis. In vis zitten namelijk al met al meer gifstoffen dan in rundvlees (zie ook: 12 Redenen waarom vis slecht is voor je kat). Bovendien kan vis erg verslavend zijn voor sommige katten, waardoor wisselen van voer erg moeilijk is. Dat gezegd hebbende, een pure visbrok kán soms een uitkomst zijn bij allergiën, maar is soms ook de bron van de allergie.

    • Nog een aanvulling van Kim:

      Dag Iwan,

      Ook even een reactie vanuit mijn versvoerders perspectief.

      Ik ben het inderdaad met je eens dat rund niet thuishoort in het natuurlijke dieet van de kat. Ik ben het daarentegen niet eens met de stelling dat er veel rund wordt verwerkt in KVV. Er zullen vast merken zijn die dit doen, maar ik voer zelf zonder problemen een rundvrij dieet via verschillende merken.

      Om je een idee te geven van de mogelijkheden, geef ik hieronder een overzicht van merken die ik voer of gevoerd heb:
      – Alaska heeft 5 varianten, waarvan 1 rundmix en 1 vismix.
      – BARFmenu (Tinlo) heeft 6 varianten, waarvan 1 rundmix en 1 met vis.
      – Carnibest heeft 8 varianten, waarvan 2 met rund.
      – Carnivoer heeft 8 varianten, waarvan 1 rund, 1 paard en 1 vis.
      – Haaksbarf is inderdaad wat karig met 4 varianten, waarvan 1 rund en 1 vis.
      – Kiezebrink daarentegen heeft 14 enkelvoudige malingen, waarvan 1 rund, 1 rundmix, 1 paard en 1 vis. De complete mixen zijn helaas wel of met paard of met rund.
      – Oervoer heeft ook 13 enkelvoudige malingen, waarvan 1 rund en 1 vis.

      Ik heb paard bewust meegenomen, omdat dit wat natuurlijke factor betreft in mijn ogen gelijk ligt aan rund. Daarentegen is paard wél een fijne diersoort om te gebruiken bij een eliminatiedieet, in tegenstelling tot rund.

      Waarom dan toch rund? Het is een makkelijk ingrediënt om aan te komen, het wordt qua smaak vaak goed geaccepteerd en het geeft op zich een mooie tegenhanger voor het gevogelte als vervanger voor moeilijkere/sterkere smaken, zoals geit en wild.

      Wat voedingsstoffen betreft kun je rund denk ik ook niet vergelijken met vis, maar wel meer met andere vleessoorten. Neem daarbij de vervuiling en andere negatieve eigenschappen van vis ten opzichte van rund.. Dank denk ik dat je nog steeds beter rund dan vis kunt voeren als het gaat om hoofdbestanddeel.

      Overigens ben ik wel van mening dat rund volledig geschrapt kan worden met de juiste alternatieven (kleinere hoefdieren en/of wild), terwijl vis tegenwoordig mogelijk wel een noodzakelijke aanvulling is, vanwege verschillende essentiële vetzuren (al zijn hier ook wel alternatieven in te vinden in de vorm van bijvoorbeeld krill of groenlipmossel).

  2. Hoi Marylyn,
    Ik zou graag je advies willen. Toen we nog 1 Brit hadden, kreeg zij Sanabelle mee vanuit haar fokker.. Dat ging eigenlijk altijd goed. Later zijn we overgestapt op RC omdat ze dat merk erg lekker vindt. Veel lekkerder! Inmiddels hebben we 3 Britten en ze krijgen dus allemaal nog RC Brits korthaar. Eenmaal per week krijgen ze een eendagskuiken, en iedere dag wat Almo Nature. Ze spugen best veel. Het gras dat ze in de afgeschermde tuin eten, haal ik zo zoveel mogelijk weg. Dat gras wekt ook spugen op. Bij een van de 3 merk ik dat ze slecht de RC eet, ze is ook slanker dan de andere poezen in verhouding. Ik wil nu overstappen van brok maar ik zie werkelijk door de bomen het bos niet meer. Er is zoveel aanbod, de prijzen lopen erg uiteen. De reden is dus het vele spugen van alle poezen maar ook omdat er 1 moeite lijkt te hebben met de brok (grootte? smaak?). Wat adviseer jij? Liefst iets wat zo gezond mogelijk is (voor zover brokken dat kunnen zijn) maar ook nog betaalbaar is.

    Dank je wel, Merel

    • Hoi Merel,

      Ik ben net bezig geweest met een lange lijst van brokken toevallig, deze vind je hier: http://www.purrfectcat.nl/beste-kattenbrokken/. Deze lijst ben ik nog aan het uitbreiden, maar er zitten zeker een aantal tussen die vergelijkbaar zijn in prijs met RC, maar veel betere ingrediënten en analyse hebben.

      Power of Nature (“Fees Favorite” en “Meadowland Mix”) is een vrij kleine brok, misschien helpt dat. Deze staat ook bovenaan mijn lijstje van aanbevolen brokken.

      Hoop dat dit helpt.

      Groetjes,
      Marilyn

  3. Hallo,

    Zou je mij een advies willen geven voor mijn kat.
    Mijn kat heeft heftige blaasgruis en stenen gehad en heeft een penis amputatie gehad.
    Mijn kat moest op royal canin c/d. Helaas 4 maanden na de operatie weer stenen en gruis en mijn kat is een stuk zwaarder geworden door de royal canin. Nu is mijn kat op royal canin urinary high delution gezet voor 6 weken en moet daarna over “Royal Canin urinary moderate calorie”. Naar mijn mening is hills en royal canin 1 pot nat en zit er weinig verschil in. Dus ben ik bang dat mijn kat binnen de kortste keren weer ziek word. Ieman adviseerde mij ziwi peak, maar dit vind ik echt te duur. 400 gram voor €23,95 en ik heb 2 katten.

    Heb jij een advies voor mijn kat met blaasgruis en een penisamputatie?
    Dierenarts had gezegd dat hij nu de stenen zou kunnen uit plassen, maar de echo laat toch iets anders zien.

    • Hoi Angelique,

      Heeft je dierenarts een urine analyse gedaan en gekeken naar de binnenkant én buitenkant van de stenen? Dat is heel belangrijk, om te zien wat voor soort stenen het betreft. Het soort bepaald namelijk ook de behandeling!
      Het voer dat hij je meegeeft is voor struviet, het verzuurt de urine. Echter, als het oxalaat is, maakt deze verzuring het alleen maar erger.
      Als hij dit niet heeft gedaan zou ik óf aandringen op een volledig urine onderzoek óf een second opinion vragen bij een (holistisch) dierenarts die dit wil doen.

      Voor nu zal ik even uitgaan van struviet.
      Struviet ontstaat in een alkalische (niet zure) omgeving en in minder mate door te weinig vocht. Brokjes hebben op beiden een groot effect: de koolhydraten (planten) hierin maken de urine alkalischer en het bevat te weinig vocht. Droogvoer is dan ook als risicofactor voor blaasgruis aangemerkt in de wetenschappelijke literatuur.

      Blaasgruis kat urine pH

      Dat RC en Hills één pot nat is ben ik helemaal met je eens, beiden verzuren door middel van DL-methionine, een pittige verzuurder die ook nog wel wat bijwerkingen heeft. Persoonlijk zou ik het anders aanpakken.

      Ik zou gaan voor een goede natvoer of KVV (kant-en-klaar vers vlees) en eventueel verzuren met appelciderazijn of urogeni. Daarbij ga je door middel van urinestrips (deze van Combur raad ik aan, die meet pH (zuurtegraad) en bloed) meten of de urine daadwerkelijk zuurder wordt. [Dit testen kun je overigens ook heel goed doen als je wel kiest voor urinary voer]. Ook prettig: natvoer kan ook heel goed helpen bij afvallen!

      Deze methode duurt waarschijnlijk langer dan de urinary commercieel voer. Máár…! Op urinary brokjes heeft 39% van de katten een terugval binnen het jaar ten opzichte van 11% van de katten op natvoer.
      Daarnaast blijkt dat de DL-methionine niet een stof vermindert dat tamm-horsfall glycoproteïne heet, en die stof is bevorderend voor struviet. Het bleek dat ondanks dat katten op DL-methionine een pH van ~6,2 hadden, alsnog 9% struviet had – tegenover 0% van de katten op een eiwit verzurend dieet (=natvoer met veel vlees of nog beter KVV).

      De penisamputatie helpt helaas niet om stenen op te lossen of te voorkomen. De plasbuis is nu wel wijder, dus als de stenen/kristallen klein genoeg zijn, zou hij ze moeten kunnen uitplassen. Tot zover de theorie, want je zegt dat de echo anders laat zien. Als de stenen te groot zijn, is het soms beter om de stenen toch operatief te verwijderen (als het geen struviet is, moet dat overigens altijd). Die stenen irriteren de blaaswand enorm, deze raakt ontstoken en zodoende raak je steeds verder van huis. Denk er ook om dat je kat nu gevoeliger is voor bacterie infecties, juist omdat de plasbuis korter is.

      Ik hoop dat je hieraan iets hebt.
      PS: In maart zal ik een serie online zetten over blaasgruis (struviet) bij katten en zal ik wat ik hier kort uitleg verder uitdiepen.

      • Hoi Marilyn,

        Ja de stenen zijn onderzocht en was geen struviet.

        Maar toch moest ik op dieet voer van hills, en zoals ik eerder al omschreef nu na 4 maanden meer stenen en nu op royal cainin.

        Iemand adviseerde mij ziwi voer maar die prijzen vind ik echt te gek met 2 katten. Welke mogelijkheden zijn er voor mijn kat die geen struviet heeft.

        Dankjewel voor je bericht.

      • Als het geen struviet is, wat is het dan wel? Calcium-oxalaat is de tweede meest voorkomende blaassteen, maar er zijn nog meer soorten.
        Bij calcium oxalaat moet je juist geen urinary voer geven, omdat daar de urine zuurder van wordt en de kans op (meer) calcium-oxalaat groter wordt.
        Het is dus echt van uiterst belang dat je dierenarts je laat weten om wat voor soort steen het gaat en of er een bacterie aanwezig is. Dit bepaalt namelijk in grote mate de behandeling bij blaasproblemen.

        Ik begrijp dat Ziwi je te duur is. Heb je al nagedacht over een goede natvoer? Ik review hier een heleboel en ik heb ook de beste natvoer verzameld. Wat betreft brokjes raad ik Power of Nature aan (vanuit Duitsland bestellen), alhoewel in brokjes wel vocht ontbreekt.

        Met een goede natvoer kom je al een heel eind voor je gezonde kat. Wat betreft de zieke kat kan ik geen uitspraken doen zolang niet duidelijk is wat voor stenen hij heeft en of er sprake is van infectie. Desalniettemin is voldoende vocht (lees: natvoer) belangrijk bij elke soort blaassteen, dus dat is mijn algemene tip.

        Ik hoop dat je katje snel weer beter is!

  4. Ik zou graag je advies willen ! Kan je zomaar overstappen van brok naar vlees? En zo ja wat geef je dan voor vlees en waar haal je dat? Ik heb 5 katten 2 Britten 10 jaar 1 Maine Coon bijna 1,5 jaar en 2 Britse Langhaar Kittens 7 maanden. Ik gaf altijd Royal Canin Britse korthaar brok. Ging goed 1 gaf af toe brokjes over. Daarna gaf ik Royal Canin Maine coon brokken ging goed maar ook hier gaf 1 oudere Brit wel eens over. Overgestapt naar Purizon de 3 kleintjes volop aan de diarree alles laten checken dierenarts zitten nu op z/D voer. Maat ik moet zo toch een overstap gaan maken dit is tijdelijk om hun buik weer rustig te krijgen. Ga ik terug naar Royal Canin? Wat te doen ?

    • Hoi Sandy,

      Je kunt tijdelijk terug gaan naar Royal Canin, totdat de buikjes weer rustig zijn. Daarna zou ik RC en soortgelijke merken lekker achter je laten. Naast veel plantsoorten en een hoog koolhydratengehalte, gebruikt RC ook BHT (een conserveringsstof die mogelijk kankerverwekkend is en daarom verboden in menseneten). Sowieso ben ik geen fan van brokjes, vanwege diverse medische redenen, ik raad ik je aan om in ieder geval over te stappen naar natvoer.

      Met de overstap naar vlees kun je bedoelen natvoer, KVV of BARF. Dit kan allemaal, maar bij katten is het het beste dit rustig aan te doen. De ene kat kan het wel sneller dan de andere. Vaak is het bij jongere katten makkelijker dan bij oudere. Ik heb verhalen gelezen van katten die binnen een dag over waren en verhalen van katten waarbij het 6-12 maanden duurde, dus een lange adem is wel nodig.

      Als je nu droogvoer verslaafden hebt die eigenlijk nooit natvoer krijgen, is het handig om hiermee te beginnen. Hier vind je een aantal goede varianten. Dan kunnen ze wennen aan de structuur en het vocht van de maaltijd. Hier vind je tips om te wisselen van voer. Het is handig hier minimaal een week of 2 voor uit te trekken, zodat hun stelsel langzaam kan wennen aan het natvoer. Een beetje diarree en wat meer plassen is aan het begin normaal, omdat ze nu extra vocht binnen krijgen – dit is juist goed/normaal want op brokken krijgen de meeste katten niet voldoende vocht binnen.

      Als je ze op natvoer hebt (of als ze niet verslaafd zijn aan brokken) kun je ze op vers vlees zetten. Dit kan zijn KVV (kant en klaar vlees) of BARF (Bones and Raw Food). Beiden zijn combinaties tussen met name spiervlees aangevuld met organen en bot. Bij KVV lijkt dit meer op natvoer: het is al gemalen en een beetje een prutje. BARF zijn juist complete prooien, meer zoals ze ze in de natuur ook zouden eten. Je kunt ook af en toe een prooidier geven als je KVV of natvoer geeft, voor het onderhoud van de tanden en kaken. Deze zijn wel te koop bij prooidier.nl. Je goed inlezen over zelf rauw en vers voeren is wel belangrijk, want het moet wel een gebalanceerde en complete maaltijd zijn.

      Momenteel heb ik nog te weinig kennis om je hierover goed te adviseren. Sites waar je heel veel informatie weg kunt halen zijn Voerwijzer, Barfplaats en in bijvoorbeeld de Facebookgroep ‘ik voer vers’. Er is ook heel veel te vinden in het Engels, zoals op Feline Nutrition. Een boek om mee te beginnen is “Voer voor Carnivoren” van Tannetje Koning.

      Ik hoop dat je hiermee verder kunt en dat je de overstap maakt!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *